Het skûtsjesilen

Skûtsjesilen is het jaarlijks terugkerende evenement in Fryslân waarin binnen twee verenigingen, de Iepen Fryske Kampioenskippen (IFKS) en de Sintrale Kommisje Skûtsjesilen (SKS), wedstrijden met skûtsjes worden georganiseerd. Skûtsjes zijn van origine oude zeilende vrachtschepen, waarmee ook al vroeger met vracht om het snelst werd gevaren. Immers tijd was ook toen al geld.

Sinds halverwege vorige eeuw werden er al wedstrijden voor deze "skuten" georganiseerd, voornamelijk door plaatselijke kasteleins en zeilverenigingen. De cafe’s voor de omzet en de verenigingen voor de sport.

De prijzen die men in die tijd konden winnen waren niet mis. Voor 1 wedstrijd kon men, als men won, wel een week inkomen winnen. Alles werd dan ook uit de kast gehaald. Zeilen getaand, de huisraad en servies van de vrouw op de kant om gewicht te besparen. Het servies zou immers toch sneuvelen als het gangboord diep in het water lag.

Bij het "moderne" skûtsjesilen gaat het niet meer om geld maar om de roem waarvoor alles uit de kast word gehaald. Schepen worden verlengd en van onderen geplamuurd, masten verhoogd, tuigen vergroot en alles moet zo licht mogelijk. Dit conform de geldende regels.

Gedurende de drie weken skûtsjesilen staat Fryslân op de kop, de sport trekt steeds meer belangstelling, ook van buiten Friesland. Waar het circus afmeert ontstaat er een waar volksfeest. Tijdens de wedstrijden is het een en al sensatie, waarbij de meeste schippers natuurlijk op de wal staan.

Bron: wfbs.nl

Tot standkoming IFKS (Iepen Frysk Kampioenskippen Skûtsjesielen)
De Ut en Thús is een wedstrijdskûtsje dat al jaren meezeilt in de IFKS.

Diverse dag overwinningen zijn er in de A-klasse behaald. De hoogt behaalde plaats in het klassement is de 4e. Wat zou het mooi zijn een keer het podium te bestijgen met de bemanning!!!

In Friesland heeft men 2 organisaties die wedstrijden organiseren voor het skûtsje, dit zijn de SKS (Sintrale Kommisie Skûtsjesilen) en de IFKS.

De SKS heeft de oudste papieren. Deze organisatie is in 1945 opgericht als koepelorganisatie van schippers en organisatoren van losse wedstrijden. In de jaren vijftig kwamen daar eigenaren en commissies bij. De SKS organiseert met 14 deelnemers een kampioenschap over 11 wedstrijden, beginnend in Grou en eindigend in Sneek. De SKS is een 'gesloten' organisatie waar alleen de 14 skûtsjes mee mogen zeilen die van oudsher meedoen. Schipper worden op een skûtsje uit de SKS is alleen mogelijk voor diegene die van schippers afkomst zijn.

In 1981 werd de IFKS opgericht. Oprichters waren schippers die niet tot de SKS werden toegelaten. Bij de IFKS staan er elk jaar gemiddeld 60 tot 70 deelnemers ingeschreven. Dat aantal groeit nog elk jaar. Ze zeilen in 4 klassen: A, a-klein, B en C verdeeld over een dag en dat een week lang. Er wordt volop gestreden op de Friese wateren om de prijzen, maar natuurlijk ook om de eer. Naast de mogelijkheid te promoveren is er ook altijd het gevaar te degraderen. Dat maakt dat er zowel in de voor als in de achterhoede altijd gestreden wordt tot de finish!!!